“Er zijn tientallen leermomenten op iedere werkplek”

Verslag bijeenkomst ‘Leren op de werkplek’, 29 september 2016 bij UMC Utrecht
 

Beschikken over gerichte kennis, de juiste houding en praktische vaardigheden is essentieel om goed met agressief gedrag van cliënten, patiënten of derden om te gaan. Juist op de werkplek kunnen (jeugd)zorgmedewerkers dit zich eigen maken. Maar hoe doe je dat precies? Welke mogelijkheden zijn er? En wat doen anderen? Daarover ging een groep met professionals uit zorg en onderwijs in gesprek tijdens de bijeenkomst ‘Leren op de werkplek’ die Duidelijk over agressie samen met en bij UMC Utrecht organiseerde.

 

       

 

Vier aspecten om te leren
Leren is het opdoen van nieuwe kennis, vaardigheden en inzichten. Dit kan vooral tijdens het werken, omdat je op je werkplek direct ervaart wat wel en niet werkt. Volgens Barbara Ponsteen, onderwijskundige en projectleider Agressieonderwijs van actieplan ‘Veilig Werken in de Zorg’, zijn er vier belangrijke manieren om op de werkplek te leren: uitdagende ervaringen aangaan, lastige vaardigheden oefenen, gesprekken voeren en netwerken, en door reflectie en feedback.
 

Leermomenten in kaart
De deelnemers zijn het erover eens: je leert het meest van anderen. Ingrid Zemmelink, onderwijskundige en collega van Barbara, vertelt hoe belangrijk het scheppen van een goed leerklimaat is: “Leren tijdens je dagelijkse werk lijkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk lukt het toch niet bij iedereen. Als niet aan de juiste voorwaarden wordt voldaan, kun je die leermomenten niet benutten en komt leren op de werkplek niet altijd tot zijn recht.” De conclusie is duidelijk: breng het leerklimaat in de organisatie, op de afdeling of binnen het team in kaart en ga aan de slag met verbeterpunten. Met een lijst met indicatoren gaan de deelnemers aan het werk en wordt duidelijk hoe het eigen leerklimaat scoort op de vier aspecten organisatie, cultuur, bekwaamheid van de afdeling en de kenmerken van medewerkers.

 


Een kijkje in de keuken bij UMC Utrecht
De Spoedeisende Hulp (SEH) van gastlocatie UMC Utrecht zet flink in op agressiepreventie en –hantering en dus ook op leren over agressie op de werkplek. Geoffrey Brouwer, teammanager van de SEH, vertelt: “De organisatie faciliteert dat kennis wordt gedeeld en medewerkers staan open voor zelfreflectie.” Enkele voorbeelden: het inzetten van o.a. handige stappenplannen, het uitwisselen van ervaringen tijdens koffiepauzes en het houden van dagevaluaties met feedback om weer mee verder te gaan. “Mooi dat in de gedragsregels heel concreet benoemd wordt welke gedrag je van medewerkers verwacht”, reageert een deelnemer. 


Leerinterventies in de praktijk
Na het verhaal van Geoffrey neemt de helft van de deelnemers een kijkje op de SEH en bedenkt de andere helft aan de hand van de checklist ‘Leerklimaat’ interventies die in de eigen praktijk ingezet kunnen worden. Ook wordt het raamwerk Agressieonderwijs ingezet bij het vinden van passende leerinterventies. Bijvoorbeeld een structurele teamintervisie over echt contact maken met cliënten of over omgaan met probleemgedrag. Het delen van kennis via een groepsapp zoals ze dat bij de SEH van UMC Utrecht doen is een andere mogelijkheid.


Buddy’s
Voldoende handvatten na afloop om leren op de werkplek in de praktijk te brengen. Iedereen gaat terug naar de eigen organisatie met de opdracht om aan collega’s over te brengen wat ze tijdens deze bijeenkomst hebben geleerd. Ook krijgen alle deelnemers de mogelijkheid om telefoonnummers uit te wisselen met elkaar om zo een ‘buddy’ te vinden: iemand met wie ze over een maand contact hebben om tips en ervaringen uit te wisselen. Een bijeenkomst die nog vervolg krijgt dus!


Ook aan de slag met leren over agressie-aanpak aan de hand van het raamwerk Agressieonderwijs? Kijk op http://scholing.duidelijkoveragressie.nl voor tientallen leermaterialen.