Aangifte doen: kan dat?

Als je slachtoffer wordt van geweld kun aangifte doen bij de politie. Maar hoe werkt dat precies als je in de (jeugd)zorg werkt en je te maken hebt met agressie of geweld van een cliënt of patiënt? Kan het strafrecht dan ook een rol spelen? Die vraag stond centraal tijdens de tweede van drie bijeenkomsten ‘Incident? Actie!’ Op 5 november kwamen 50 professionals uit de zorg bij elkaar om hierover te praten.

Aangifte doen van incidenten is voor zorgprofessionals en -organisaties niet altijd vanzelfsprekend. Kan je iemand met een psychische stoornis of handicap wel straffen? Schaadt dat de behandelrelatie niet? En hoe zit het met de zorgplicht? Met dit soort vragen worstelt bijna elke zorginstelling.

 

Het strafrecht en de (jeugd)zorg
Sessieleider Sander Flight begint met een blik op vijftien rechtszaken over geweld door cliënten of patiënten in (jeugd)zorginstellingen. Uit deze jurisprudentie blijkt dat de verdachten in verreweg de meeste gevallen toerekeningsvatbaar werden verklaard. Ook werd er vrijwel altijd een straf opgelegd: gevangenisstraf, een geldboete of een taakstraf, vaak aangevuld met een maatregel als TBS. Kortom, het strafrecht kan een rol spelen bij agressie in de (jeugd)zorg.

 

Namens het Openbaar Ministerie (OM) ging Officier van Justitie Gabriëlle Hoppenbrouwers in op de rol van het OM daarin. De drie belangrijkste tips voor (jeugd)zorgorganisaties die na haar verhaal werden gedeeld zijn dat aangifte door de werkgever de voorkeur verdient, dat het leerzaam is eens een openbare zitting te bezoeken en dat het van groot belang is dat zorginstellingen goede contacten onderhouden met politie en OM.

 

Praktijkervaringen
Na een pauze was het tijd voor ervaringen uit de praktijk. Hoe gaan andere organisaties om met incidenten? Hendrien Prummel (arboadviseur bij Iriszorg), Anita Kroeze (teamleider begeleiding bij Beter Thuis Wonen Thuiszorg) en Thea Teijema (beleidsadviseur en preventiemedewerker bij ZGT) vertelden hoe agressie en geweld in hun organisaties wordt opgevolgd en aangepakt. Van het bespreekbaar maken van agressie en het stimuleren van interne meldingen, tot het maken van afspraken met politie en OM en het aanstellen van een fulltime projectcoördinator voor ongewenst gedrag.

 

Rondetafelgesprekken
Na het onderling delen van ervaringen met aangiften tijdens rondetafelgesprekken werd de bijeenkomst afgesloten. De reacties waren net als bij de eerste bijeenkomst enthousiast. De sessie kreeg van de deelnemers bijna een 8 als rapportcijfer. “Ik ben blij dat ik erbij was”, zei een deelnemer na afloop. Een collega voegde daaraan toe: “Ik ga er voor om dit verder bespreekbaar te maken in mijn organisatie!”