“Kijk juist samen naar wat wél werkt”

Met ruim dertig (jeugd)zorgprofessionals ging sessieleider Gijsbert Roseboom tijdens de RegioSessie ‘Omgaan met oranje gedrag’ in Eindhoven aan de hand van praktijkvoorbeelden, een interactieve workshop en een wetenschappelijk model dieper in op het omgaan met oranje gedrag van cliënten, patiënten en naasten.

Emotioneel (oranje) gedrag van cliënten en patiënten kan voortkomen uit frustraties over het eigen ziektebeeld, maar het kan ook een reactie zijn op een slechtnieuwsbericht. Om te weten hoe je het beste met oranje gedrag om kunt gaan, is het handig om je te verplaatsen in de situatie en achtergrond van de cliënt. “Stel jezelf voor dat jij wordt geplaatst in een (jeugd)zorginstelling. Niet alleen de omgeving is nieuw, maar ook het contact met andere cliënten is een bron van agitatie. Daarom is het belangrijk dat je als medewerker weet hoe je moet omgaan met emotioneel gedrag”, aldus Gijsbert.

De invloed van je eigen gedrag
“Cliënten hebben behoefte aan communicatie, ook onderling”, vindt een deelnemer. “Kijk samen met collega’s naar welke interventies wel en niet werken.” Gijsbert noemt een succesvolle interventie uit de praktijk: “Hang in de gang een ‘smoelenbord’ met daarop foto’s van medewerkers inclusief naam, functie en enkele persoonlijke interesses zodat cliënten een gesprek kunnen aanknopen.” Thomas Jansen van ggz-instelling Parnassia vertelt hoe zij het wetenschappelijk bewezen Safewards model succesvol ingezet hebben om verbeteringen op gang te brengen: “Elkaar als medewerker en cliënt begrijpen begint bij het maken van contact. Start de opname van een cliënt of patiënt met het uitspreken van wederzijdse verwachtingen. En probeer het positief te houden. Door niet de verboden maar de mogelijkheden te benoemen creëer je samen een veilige basis”, aldus Thomas.

Een positieve aanpak
Stap twee is de fysieke omgeving van de (jeugd)zorginstelling. “Onze cliënten leefden in een omgeving met kapotte stoelen, vlekken op tafel, gaten in de muur en theezakjes aan het plafond. Een omgeving die negativiteit uitstraalt en neigt naar vervelend, grensoverschrijdend gedrag. We móesten onszelf vertellen dat het zo niet hoort”, vertelt Thomas. En dus werd er geïnvesteerd in een mooie recreatieruimte, zijn de regels positief geherformuleerd en worden er filmavonden georganiseerd. Allemaal dingen die simpel te realiseren zijn, maar gezorgd hebben voor grote verbeteringen. De deelnemers van de RegioSessie hebben tijdens het interactieve onderdeel ‘World Café’ zelf effectieve praktijkinterventies bedacht die zij kunnen toepassen in hun eigen instelling. Gijsbert sluit de sessie af met een advies: “Als je dit in de praktijk gaat brengen, kijk dan waar verbeterpunten liggen. Betrek hierbij de hele organisatie, van bestuur tot aan de schoonmaakploeg.” Thomas vult aan: “Begin gewoon, dan krijg je vanzelf mensen mee.”