“Als je wilt de-escaleren, moét je iets doen!”

De deelnemers van de RegioSessie ‘Omgaan met oranje gedrag’ in Emmeloord realiseren zich hoe belangrijk het is om te de-escaleren. Sessieleider Gijsbert Roseboom ging samen met twintig (jeugd)zorgprofessionals een ochtend lang aan de slag met het bespreken en bedenken van effectieve interventies rondom emotioneel gedrag van cliënten, patiënten en naasten.

“Grenzen in de zorg zijn vervaagd. Sectoren lopen meer door elkaar en daarmee ook de problematiek van cliënten”, stelt Gijsbert. “In organisaties is vaak al veel kennis aanwezig over hoe te de-escaleren. Maar hoe filter je deze kennis tot iets wat effectief werkt in de praktijk?” Het Safewards model – een wetenschappelijk bewezen methode om te de-escaleren – kan hierbij helpen. Dit model gaat dieper in op het voorkomen van agressie en het verminderen van dwang en legt de focus op sterk contact en een goede communicatie tussen zorgverlener en cliënt.

Effectief de-escaleren
Gijsbert noemt succesvolle interventies uit de praktijk, waaronder een smoelenbord met daarop foto’s van medewerkers inclusief enkele persoonlijke interesses. Ook ‘healing environment’ kan helpen, waarbij je werkt met verschillende vormen van lichtintensiteit om bijvoorbeeld het wekken van cliënten prettiger te laten verlopen. Spreker Sandra van der Meulen van ggz-instelling Parnassia voegt toe: “In onze instelling hebben sommige cliënten een eigen kamersleutel. Ze kunnen zich nu terugtrekken wanneer dat nodig is.”

Benoem de mogelijkheden
De medewerkers van Parnassia volgden de cursus ‘Gastvrije zorg’, waarbij ze leerden om het contact met cliënten te verbeteren. In de praktijk betekent dit o.a. dat ze zijn gestart met het herformuleren van regels. “Gebruik een positieve benadering en toon begrip voor de situatie van de cliënt. Benoem niet de verboden, maar juist de mogelijkheden!”, aldus Sandra. Als voorbeeld noemt zij het verschil tussen de boodschap ‘je mag na 22:00 uur geen muziek luisteren’ en ‘na 22:00 uur heb je de mogelijkheid om in een aparte ruimte muziek te luisteren, zodat medecliënten er geen last van hebben’.

Geef aan wat wél kan!
Tijdens het interactieve onderdeel ‘World Café’ bedenken de deelnemers zelf praktijkinterventies. De tips die zij bedachten: probeer in je gedrag aan te sluiten op je cliënt, investeer in elkaar leren kennen, doe wat je zegt en zeg wat je doet, geef tips zoals ‘tel even tot 10’, benoem verwachtingen en laat ze regelmatig aan de orde komen, probeer slecht nieuws zo rustig mogelijk te brengen en als laatste de belangrijke tip: geef aan wat wél kan! Met een tevreden gevoel en genoeg handvatten en tips die ze kunnen inzetten in hun eigen organisatie gaan de deelnemers naar huis.