Zorgprofessionals in gesprek over veilig ambulant en alleenwerken

Door de veranderingen in de jeugdzorg en WMO werken steeds meer zorgprofessionals ambulant of alleen. Dit vraagt van medewerkers dat ze zich bewust zijn van hun veiligheid. Tijdens de RegioSessie ‘Risico’s van ambulant en alleenwerken’ stond dit onderwerp centraal. Bijna zestig (jeugd)zorgprofessionals wisselden in Eindhoven tips en ervaringen uit en maakten kennis met ARIH, een checklist voor risico-inventarisatie.

Tijdens de RegioSessie wordt veilig ambulant en alleenwerken vanuit meerdere hoeken benaderd: wat kun je doen in de voorbereiding? Of tijdens een lastige situatie? En hoe kan een incident worden opgevolgd? met groepsgesprekken, rollenspellen en een voorbeeldcase gaan de deelnemers een ochtend aan de slag.

Een goede voorbereiding
Dat een goede voorbereiding extra belangrijk is als je geen collega’s in de buurt hebt, daar zijn alle aanwezigen het over eens. Onder leiding van sessieleider William Betrand en Peter de Jonker, arbo-coördinator bij Altra onderwijs & jeugdhulp, delen ze ervaringen met elkaar. “Zodra wij een signaal of een melding krijgen van agressief gedrag van een cliënt, wordt dat vastgelegd in het elektronisch cliëntendossier. We maken deze kennis beschikbaar voor alle medewerkers die met deze cliënt te maken hebben."

Een collega vertelt: “Mijn ervaring is dat je aan de ogen van iemand al veel kunt zien. Als de deur open gaat en ik merk dat er iets niet goed is, dan stel ik voor om een stukje te gaan wandelen. Niet zelf naar binnen, maar de ander naar buiten halen. Dat doet een cliënt vaak goed en ik krijg tijd om informatie in te winnen.”

Twee acteurs
Tijdens het tweede deel van de sessie kruipen twee acteurs in de huid van een ambulant werker en een cliënt. In verschillende scenes spelen zij situaties na waar je in de praktijk mee te maken kunt krijgen. Je hart niet kunnen luchten bij een collega, in het donker een onprettige confrontatie bij de voordeur en een handtastelijke cliënt. Situaties die herkenning oproepen.

Vooral de rol die collega’s hebben komt uitgebreid aan bod, juist omdat je er als ambulant of alleenwerker vaak alleen voorstaat. “Als er geen norm is, is het ieder voor zich. Als je alleenwerkt, kun je niet ter plekke overleggen en moet je zelf reageren. De momenten zoals bij de koffieautomaat zijn daarom extra waardevol. Als je je collega’s spreekt, moet er gemeenschappelijkheid zijn. Je hebt intervisie nodig om je werk goed te kunnen doen.”

Checklist voor risico-inventarisatie
Peter de Jonker introduceert in het derde deel van de sessie ARIH, een checklist uit de jeugdzorg die o.a. bij Altra wordt gebruikt om vóór een huisbezoek risico’s te inventariseren en voorzorgsmaatregelen te nemen om de kans op agressie te verkleinen. Peter: “De checklist wordt bij Altra veel gebruikt en op verschillende momenten. Je kunt vóór een huisbezoek de lijst afwerken, maar ook tussentijds om te zien of de situatie al is veranderd. Bij ons is er mede door de ARIH vanzelf een gesprek op gang gekomen over normen, omdat medewerkers situaties van elkaar herkenden en zich afvroegen hoe de ander daarmee omgaat.”

Alles aan doen
William sluit de sessie af: “Een bewuste afweging van risico’s is altijd nodig om veilig te kunnen werken. Je moet er alles aan doen om de situatie zo veilig mogelijk te maken. We weten dat jullie als (jeugd)zorgmedewerkers de behandeling van de cliënt voorop hebben staan. Nu gaat het erom dat je dat werk zo veilig mogelijk kunt uitvoeren.”