“Bij een cliënt sta je er alleen voor”

Ruim 50 (jeugd)zorgprofessionals bezochten in Emmeloord de RegioSessie ‘Risico’s van ambulant en alleenwerken’. Bewust bezig zijn met de eigen veiligheid, daar gaat het tijdens deze sessie om. Een onderwerp dat zeer actueel is, omdat door de veranderingen in de jeugdzorg en WMO steeds meer (jeugd)zorgprofessionals ambulant of alleenwerken.

De deelnemers aan deze sessie in Emmeloord wisselden tips en ervaringen uit en maakten kennis met ARIH, een checklist voor risico-inventarisatie. Een structureel wekelijks teamoverleg, een buddy-systeem waarin twee collega’s op regelmatige basis ervaringen uitwisselen of gewoon even sparren om te horen of je op dezelfde lijn zit zijn enkele voorbeelden. “Bij een cliënt sta je er alleen voor, het is fijn om te weten dat wat er ook gebeurt, je collega’s achter je staan”, merkt een deelnemer op.

Gezamenlijke norm
Een gezamenlijke norm draagt daaraan bij. Waar ligt jouw grens? En waar ligt de grens van je collega’s? Sessieleider Esmeralda Berends vraagt bij wie dat helder is. “Als een cliënt over de grens gaat, kan ik daartegen optreden en ik weet dat de organisatie me dan steunt”, is de reactie van een VVT-medewerker die de voordelen van een organisatienorm ervaart tijdens haar werk. Een ander legt uit dat hierover praten de verschillen tussen ervaren en onervaren medewerkers kan verkleinen: “Onze acceptatiegrenzen lagen ver uit elkaar. Door intervisies is er een gezamenlijke norm ontstaan.”

Peter de Jonker, arbo-coördinator van Altra onderwijs & jeugdhulp heeft een tip: “Hoe hou je kennis en vertrouwen in je werk als je alleenwerkt? Ga eens na wie jij vertrouwt, met wie jij gevoelens en twijfels wilt delen. Het is fijn als je dat met je hele team kunt doen, maar één collega kan minstens zo waardevol zijn. Even sparren met iemand die je vertrouwt.”

Rollenspellen
In het tweede deel van de sessie sluiten twee acteurs aan die situaties naspelen waar je als ambulant werker zelf ook in terecht kan komen. De één speelt een ambulant werker, de ander (een familielid van) een cliënt. Een collega die niet wordt gehoord, een onveilige situatie aan de voordeur, voor jezelf opkomen, een handtastelijke cliënt en familieleden met agressief gedrag zijn enkele onderwerpen die aan bod komen en voor veel discussie en herkenning zorgen. “Als je bij binnenkomst al irritatie en weerstand merkt, moet je daar iets mee doen.”

Checklist voor risico-inventarisatie
Peter introduceert in het derde deel van de sessie de ARIH, een checklist uit de jeugdzorg die o.a. bij Altra wordt gebruikt om vóór een huisbezoek risico’s te inventariseren en voorzorgsmaatregelen te nemen om de kans op agressie te verkleinen. Peter: “Wij hebben de ARIH niet verplicht gesteld, maar mijn ervaring is dat zelfs de meest ervaren medewerkers de lijst regelmatig gebruiken om scherp te blijven en de onervaren krachten de ARIH inzetten als houvast. En we zien dat het bijdraagt aan een verlaging van het aantal incidenten. Daar gaat het om.”

Alles aan doen
Esmeralda sluit deze RegioSessie af: “We hebben vandaag veel goede ideeën en tips gehoord. Jullie weten heel goed wat jullie moeten doen, hoe jullie een veilige werkomgeving kunnen creëren. Nu is het zaak om je steeds opnieuw bewust af te vragen hoe veilig een situatie echt is en wat je moet doen om het voor jezelf en je collega’s veiliger te maken.”