Goede voorbeelden tijdens RegioSessie

Hoe pakken andere organisaties agressie tegen medewerkers aan? Wat doen zij om het aantal incidenten te verlagen? En wat zijn praktische tips waar je zelf ook mee aan de slag kunt? Tijdens de RegioSessie ‘Succesvol tegen agressie’ op 13 maart in Eindhoven hoorden 31 zorgprofessionals uit vijf zorgbranches de antwoorden op deze en nog veel meer vragen van Medisch Centrum VieCuri, Trivium Lindenhof en Archipel Zorggroep.

“Tijd voor maatregelen”
De eerste spreker vandaag is Ton Heerschop, controller Veiligheid en Kwaliteit van Medisch Centrum VieCuri. VieCuri is in 2003 ingestapt in een pilot Veilige Zorg. “Onze eerste reactie toen we benaderd waren was eigenlijk: moeten we wel meedoen, want hebben we wel agressie in ons ziekenhuis? Maar we zijn wel gestart. En enorm geschrokken.”

“De oplossingen waren soms heel simpel”
Hoe heeft VieCuri het daarna aangepakt? Ton: “We hebben medewerkers een plattegrond van het ziekenhuis gegeven en gevraagd aan te geven waar ze zich veilig en juist onveilig voelen. Sommige oplossingen waren heel simpel, bijvoorbeeld het ophangen van een spiegel om te kunnen zien wat er om de hoek gebeurt.”

“Ook zijn we gaan werken met een convenant, waarin we o.a. met wijkagenten, gemeente en justitie afspraken hebben gemaakt. Bij risicogevallen kunnen we vooraf afspraken met ze maken. Daarnaast hebben we beveiligers ingezet. Eén op een vaste locatie bij de SEH en één loopt rond door het ziekenhuis. En we werken met kaarten.” Verbale agressie? Geel, een waarschuwing. Fysieke agressie? Rood, een ontzegging van een jaar tot het ziekenhuis. Alleen tot de SEH heeft een patiënt met een rode kaart bij spoed nog toegang. “En daar maken we geen uitzondering op.”

Scherpe daling incidenten
Sinds de maatregelen zijn genomen is er bij Medisch Centrum VieCuri sprake van een scherpe daling van het aantal incidenten. “Er zijn zo’n 15 tot 20 incidenten per jaar. De beveiliging is afgelopen jaar 171 keer preventief ingezet, om een incident te voorkomen. De maatregelen hebben dus duidelijk effect.”

“Als je in gesprek gaat, kun je afspraken maken”
Nanda Streefkerk is clustermanager en trainer bij jeugdhulporganisatie Trivium Lindenhof. De organisatie is een interne campagne gestart rondom de aanpak van agressie. “Ons doel is samen agressie tegen te gaan. Samen is met onze cliënten en hun ouders.”

Bij de kick-off van de campagne zijn medewerkers en jongeren betrokken, maar geen managers. “De medewerkers moeten het uiteindelijk samen met de jongeren doen. Zij moeten in gesprek over wat agressie is. Als je met elkaar in gesprek gaat, kun je afspraken maken.” Dat gebeurt bijvoorbeeld met een stellingenspel en een krant die ter plekke ‘gevuld’ wordt. In een logboek worden alle afspraken bijgehouden. Het traject loopt 13 weken en heeft iedere week een ander thema. In een cliënten-participatie-uur komen medewerkers en bewoners samen om erover te praten.

“Zo praktijkgericht mogelijk”
Stefan Klaassen is beleidsmedewerker en trainer, Gaby Pyka werkt als manager zorg en is lid van het expertteam agressie. Beiden werken bij Archipel Zorggroep. “Wij willen alles zo praktijkgericht mogelijk maken”, vertelt Stefan.

De aanpak van Archipel bestaat o.a. uit het functieprogramma Agressie, met daarin beleid, protocollen en ondersteuningsmogelijkheden. Maar ook een richtlijn, het opleiden van trainers, het werken met een interventieteam dat kan worden opgepiept als er een incident is dat medewerkers niet zelf kunnen oppakken en aandachtsfunctionarissen. “Dat zijn de eerste contactpersonen voor een team, met net wat meer kennis over agressie dan anderen.”

Het verhaal van Archipel Zorggroep wordt afgesloten met drie kritische succesfactoren: “Om te beginnen investeren in menskracht, tijd en prioriteit. Buiten kaders denken, mensen uitdagen is twee. En drie is het vinden van de juiste kartrekkers.”

“Meer melden en registreren”
De RegioSessie wordt afgesloten met een werkvorm van goed naar beter. Per tafel gaan de medewerkers met elkaar in gesprek over punten uit de good practices van vandaag. Wat neem je mee en waarom? Welke punten kunnen jouw organisatie helpen?

“Wij gaan als eerste de afdeling veiliger maken. Eén deur in een ruimte betekent dat je soms geen kant op kunt”, is de eerste reactie uit de zaal. Een collega gaat nadenken over de inzet van oproepkrachten: “Dat wil ik bespreekbaar maken. Ze kunnen nu lukraak ingezet worden, zonder de ins en outs van de afdeling te kennen.” Ook melden is een belangrijk onderwerp: “Wij zijn het erover eens dat we meer moeten gaan melden, ook kleine dingen. En meer registreren.”

Lees hier het volledige verslag van deze RegioSessie